Kamu yönetiminde politika üretimi ile uygulama arasındaki uyum, hizmetlerin etkinliği, verimliliği ve sürdürülebilirliği açısından belirleyici bir unsurdur. Merkez teşkilatında geliştirilen stratejilerin taşra birimleri tarafından doğru ve etkin biçimde uygulanamaması, kamu hizmetlerinde aksamalara ve kurumsal hedeflerden sapmalara yol açmaktadır¹.
Bu çerçevede, Diyanet İşleri Başkanımız Sayın Prof. Dr. Safi Arpaguş’un, birim amirleri toplantısında dile getirdiği:
“Ankara’daki strateji, Anadolu’da pratiğe dönüşmüyorsa, Anadolu’daki sorun Ankara’da çözülmüyorsa eksik kalmışız demektir. Bu uyumu sağlamak, birimler arası koordinasyonu en üst seviyeye çıkarmak mecburiyetindeyiz.” şeklindeki değerlendirmesi, merkez–taşra ilişkilerinin sağlıklı biçimde yeniden ele alınması gerektiğine işaret eden yüksek düzeyli bir yönetsel farkındalığı ortaya koymaktadır.
Kamu yönetimi literatüründe ifade edildiği üzere, merkezde oluşturulan politikaların sahaya yeterince yansımaması durumunda “uygulama açığı” (implementation gap) ortaya çıkmakta ve bu durum hizmet sunumunun niteliğini doğrudan etkilemektedir². Diyanet İşleri Başkanlığı özelinde bu ayrışma, taşrada görev yapan din görevlilerinin karşı karşıya kaldığı çeşitli yapısal sorunlarda somut biçimde gözlemlenmektedir.
Tekbir-Sen’in sahaya dayalı gözlem ve tespitleri;
- İdari uygulamalarda yeknesaklığın sağlanamaması,
- Maaş ve özlük haklarına ilişkin uygulama farklılıkları,
- Camii dernekleriyle yürütülen süreçlerde yetki ve sorumluluk belirsizlikleri,
- Hizmet içi eğitim ve mesleki gelişim imkânlarının sınırlılığı
gibi sorunların, büyük ölçüde merkezde belirlenen stratejik yaklaşımların taşrada yeterince karşılık bulamamasından kaynaklandığını ortaya koymaktadır.
Sayın Başkanın özellikle vurguladığı uyum ve koordinasyon ihtiyacı, çağdaş kamu yönetimi anlayışında yatay ve dikey koordinasyonun vazgeçilmez bir unsuru olarak değerlendirilmektedir³. Merkez ile taşra arasında yalnızca tek yönlü bir hiyerarşik iletişim kurulduğu sürece, sahada ortaya çıkan sorunların merkeze sağlıklı biçimde aktarılması mümkün olmamaktadır.
Bu nedenle, çift yönlü işleyen geri bildirim mekanizmalarının güçlendirilmesi; taşra teşkilatının yalnızca uygulayıcı değil, aynı zamanda politika süreçlerine veri sağlayan kurumsal bir aktör olarak değerlendirilmesi gerekmektedir⁴.
Sendikalar, kamu yönetimi sisteminde yalnızca özlük haklarını savunan yapılar değil; aynı zamanda kurumsal geri bildirim sağlayan ve yönetsel kapasiteyi destekleyen sosyal taraflardır⁵. Tekbir-Sen’in kuruluşundan ve genel başkanlığımızdan bu yana ısrarla dile getirdiği sahaya ilişkin sorun ve çözüm önerilerinin, Sayın Başkanımız tarafından gündeme alınarak birim amirleri toplantısında yüksek perdeden ifade edilmesi, sendikal tespitlerimizin sahaya dayalı ve gerçekçi olduğunun önemli bir göstergesidir.
Bu vesileyle, ısrarla dile getirdiğimiz merkez–taşra uyumu ve koordinasyon sorununu gündemine alarak, birim amirleri toplantısında açık ve net biçimde ifade eden Sayın Başkanımız Prof. Dr. Safi Arpaguş Hocamıza teşekkürlerimizi sunuyoruz. Bu yaklaşım, sahadaki sorunların görmezden gelinmediğini ve çözüm iradesinin üst yönetim düzeyinde karşılık bulduğunu göstermesi bakımından son derece kıymetlidir.
Tekbir-Sen olarak, başta Diyanet İşleri Başkanlığımızın ve kıymetli Başkanımızın yanında yer aldığımızı; sahadan elde edilen verilerle, yapıcı önerilerle ve çözüm odaklı sendikacılık anlayışımızla bu sürecin en güçlü destekçilerinden biri olmaya devam edeceğimizi açıkça ifade ediyoruz.
Diyanet İşleri Başkanlığı’nda strateji ile uygulama arasındaki uyumun güçlendirilmesi; hizmet kalitesinin artırılması, çalışanların motivasyonunun yükseltilmesi ve kurumsal etkinliğin sürdürülebilir kılınması açısından kritik öneme sahiptir. Sayın Başkanımızın bu yöndeki değerlendirmesi, sahadaki sorunların merkeze taşınması ve çözüm üretilmesi adına olumlu ve güçlü bir yönetsel iradeye işaret etmektedir.
Tekbir-Sen, sahadan merkeze sağlıklı veri akışını önemseyen, çözüm üretmeyi esas alan ve kurumsal gelişimi önceleyen sendikal duruşuyla bu sürece katkı sunmaya kararlılıkla devam edecektir.
Dipnotlar
ILO (2018). Public Service Trade Unions and Social Dialogue. International Labour Organization.
Denhardt, R. B. & Denhardt, J. V. (2015). Public Administration: An Action Orientation. Cengage Learning.
Hill, M. & Hupe, P. (2002). Implementing Public Policy: Governance in Theory and Practice. Sage Publications.
Peters, B. G. (2010). The Politics of Bureaucracy. Routledge.
Pollitt, C. & Bouckaert, G. (2017). Public Management Reform. Oxford University Press.
Tekbir-Sen
Prof. Dr. Hamdi Temel
Zübeyir DEMİRKAYA
