Nefesin Emaneti

• Dr. Fatma Zehra Güneşer

Nefesin Emaneti

20. Yılında Bir Doktorun Gözünden: Neden Her Din Görevlisi Doğal Bir Yeşilaycıdır?

Her yıl dünya genelinde yaklaşık sekiz milyon insan sigaranın –pasif içiciler dâhil– kurbanı oluyor. Türkiye’de ise 15 yaş ve üzeri nüfusun neredeyse üçte biri düzenli olarak sigara içiyor; erkeklerde bu oran yüzde 41’in üzerine çıkıyor. Tıbben her nefes, bronş yüzeyine yedi binden fazla kimyasalın çarpması, en az altmış dokuz kanserojenle tanışmak demek. Kur’an buyruğundaki “Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın” (Bakara 2:195) ayetiyle Buhârî’nin “Sağlık ve boş vakit hakkında hesaba çekileceksiniz” hadisi, bu çıplak hakikatleri asırlar öncesinden bir sorumluluk bildirgesi olarak ortaya koyuyor. Sigara dumanı yalnızca akciğerleri karartmıyor; kul hakkını da zedeliyor, çünkü dumanı soluyan çocuğun, yaşlının, hamile bir annenin iradesi sigara tiryakisinin parmakları arasına sıkışıyor.

Muayene masasında bronş spazmı yaşayan bir çocuğun nefes alış verişini dinlerken aklımdan ilk geçen soru her zaman aynı oluyor: “Evde sigara içiliyor mu?” Yirmi yıllık hekimlik pratiğime pasif dumanın izini bırakan öksürük nöbetleri, tekrarlayan alt‑üst solunum yolu enfeksiyonları ve –ister balkonda ister otomobilde yakılsın– perdelerden halılara sinen nikotin lekeleri eşlik ediyor. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) verilerine göre dünyadaki çocukların yarısı hâlâ ikinci el dumana maruz kalıyor; bu durum alt‑üst solunum yolu enfeksiyonu riskini sigarasız ortamlara kıyasla yüzde 35–50 artırıyor. Tirmizî’nin aktardığı “Mü’min, elinden ve dilinden insanların emin olduğu kimsedir” hadisi tam da bu noktada kul hakkının modern klinik karşılığını tarif ediyor: Pasif duman, kişinin yalnızca kendi bedenine değil, yanındakinin ciğerine de zarar veriyor.

Bir din görevlisi cami avlusunda nasıl görünüyorsa, cemaatin günlük hayatındaki davranış kalıpları da ona göre şekilleniyor. Dumansız bir duruş, hutbeden önce gelen fiilî tebliğdir. Ayrıca toplumda nikotin bırakma hizmetlerine –ALO 171 hattı, YEDAM danışmanlığı, sigara bırakma poliklinikleri– en hızlı ulaşabilecek kitle çoğu zaman vaaz sonrası dinleyicilerdir. Güven bağının ve manevî desteğin, nikotin yoksunluğuna eşlik eden kaygı ve sinirlilik hâllerini azalttığı klinik çalışmalarda gösterilmiştir. Dua, sohbet ve topluluk desteği, bırakma sürecinin “ilaç dışı yardımcı tedavisi”dir. Sünnetin “zarar vereni yoldan kaldırın” çağrısı, sigara izmaritini de kapsar; söz ile eylem örtüştüğünde tebliğin tesiri katlanır.

Cami avlusuna “Hava emanettir” afişi yerleştirilip yanına ALO 171’i gösteren bir QR kod eklemek, pasif dumanın çocukta astım atağı riskini yüzde 50’ye kadar artırdığını hatırlatan somut bir mesajdır.
Cemaatle “Nikotin damarları otuz dakika içinde daraltır; kalp krizi riskini artırır.” cümlesini paylaşmak, bırakma niyetini iki kat yükseltebilir. Ayet ve hadîsle desteklendiğinde bu etki kalıcı hâle gelir.
İsteyen çiftlerin dinî nikâh metnine zararlı alışkanlıklardan uzak durma maddesi eklemesi, aile içi pasif dumanın düşük kilolu bebek oranını artırdığı gerçeğine dikkat çeker.

Tütün yalnızca solunum sağlığını değil, yanınızdaki çocuğun ciğerini; alkol yalnızca karaciğeri değil, trafikteki can güvenliğini; kumar ve dijital bağımlılıklar yalnızca cüzdanı değil, aile huzurunu tüketir. İslâm hukukunun “Zarar vermek de zarar görmek de yoktur” prensibi, modern bağımlılık literatüründe insan hakları ve halk sağlığı perspektifinin dinî bir izdüşümü olarak karşımıza çıkar. Din görevlisinin kalp terbiyesi vurgusu, beynin ödül döngüsünü istismar eden bağımlılık sarmalını kıracak anahtar konumundadır.

Nefes, bize emanet edilen en kıymetli sermayedir. Minberin gölgesinde duman değil şifa yükseldiğinde, çocuk polikliniğinde öksürük değil umut yankılanır. Din görevlisi dumansız duruşuyla rol model olur; cemaatin cebine ALO 171’i, gönlüne bırakma niyetini, diline “emanet nefes” kavramını taşır. Sigara, nikotin ya da başka bir bağımlılık biçimiyle mücadele sadece tıbbî değil, aynı zamanda imanî ve insanî bir vazifedir. Emanetimizi korumak, kul hakkını gözetmek, “zarar vermeme” ilkesini yaşatmak için bugün atılacak küçük bir adım, yarın bir çocuğun ciğerlerinde hayat bulacaktır.

Kaynakça

• Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Health effects of secondhand smoke on children.
• Çocuk Solunum Derneği. (2024). Pasif Sigara ve Çocuk Akciğeri (Politika Notu № 12).
• Dünya Sağlık Örgütü. (2025). Tobacco: Key facts.
• National Cancer Institute. (2023). Harms of cigarette smoking and health benefits of quitting.
• Second Hand Smoke Burden Study Group. (2025). Global burden of second‑hand smoke in children. Respiratory Research, 26(5), 1‑12.
• Türkiye İstatistik Kurumu. (2023). Türkiye Sağlık Araştırması 2022 (Bülten No. 49747).

Altıntaş Müftüsünün Amacı Ne?

• Tekbir-Sen

Altıntaş Müftüsünün Amacı Ne?

Kütahya ilimize bağlı Altıntaş ilçe müftümüzün sendikamız üyesine karşı hasmane tutum sergilemesine bir anlam veremiyoruz. Altıntaş ilçe müftülüğünde görev yapan üyemiz, sözleşmeli kadroda olmasına rağmen müftü beyin kanunları hiçe sayarak, üyemizi görev yaptığı camiden alarak, başka bir camiye görevlendirmesine sendika olarak “müftü beyin bir bildiği vardır”, diyerek tepki göstermedik. İlçe müftüsü üyemiz resmi izin alarak memleketine gittiği halde, cuma namazını kıldıracak bir görevli vermeyerek, üyemizle camii cemaatini karşı karşıya getirmek istemiştir. Cuma namazına gelen cemaat, camide imamın olmadığını ısrarla müftülüğe bildirmesine rağmen, müftülükten bir personelin cemaate;” imama bizde ulaşamıyoruz”, demesinden de anlaşılacağı üzere, Altıntaş müftülüğü ve Altıntaş müftüsü tarafından sendikamız üyesi şahsında sendikamıza karşı bir tutum sergilenmektedir. Kütahya’da yerel bir gazetede üyemizin görevlendirmeyle görev yaptığı camiyle ilgili çıkan haberlere istinaden, Tekbir-Sen Genel başkanı olarak ilçe müftümüzü telefondan arayarak, çıkan haberlerle ilgili bilgi almak istediğimde, ilçe müftüsü;” başkan bu sizi ilgilendirmiyor”, diyerek telefonu yüzüme kapatması en hafif bir tabirle saygısızlıktır. Haberi yapan gazeteciye ulaşarak, üyemizin izinli olduğuna dair belgeyi kendileriyle paylaşarak, ilçe müftülüğü ve müftüsü hakkında basın açıklaması yapmamız galiba müftü beyin ağırına gitmiş olacak ki; il müftülüğünün ilçe müftüsü hakkında açmış olduğu soruşturmada üyemizi suçluyor ve cuma namazını kıldırmaya gelecekti? diye akla ziyan bir ifade veriyor. 500 km uzaklığa izine giden bir din görevlisi sadece cuma namazını kıldırmak için görev yaptığı yere gelmesi ne kadar mantıklı? veya izine giden bir din görevlisine cuma namazını kıldırmaya gel, denmesi ne kadar hukuki ve vicdanidir. Altıntaş müftümüzün üyemiz hakkında il müftülüğüne şikayetçi olması ve üyemizi “sendika genel başkanına beni arattırarak tehdit ettirdi”, demesi en hafif bir tabirle suçunu başkasının üzerine atma girişimidir. Sendika genel başkanı olarak hiç bir zaman Altıntaş müftümüzü arayarak asla tehdit etmedim ve etmem de. Çünkü sendika olarak biz tehdit eden değil, sorunların çözümü konusunda cesur adımlar atan ve kanunların verdiği yetkileri sonuna kadar kullanmaktan korkmayan, Diyanet ve vakıf çalışanlarımızın cesur ve gür sesiyiz. Altıntaş müftümüzü sendika olarak aklı selim davranmaya ve tüm sendikalara eşit olmaya davet ediyoruz. Altıntaş ilçe müftüsü hakkında Diyanet İşleri Başkanlığımız Disiplin ve Değerlendirme başkanlığına( Teftiş kurulu başkanlığına sevk edilmek üzere) şikayetçi olduk ve bu olayın takipçisi olmaya devam edeceğiz.

Tekbir-Sen gönülleri fethederek büyüyen bir sendikadır. Sizler ne kadar engel olmak isteseniz de bizler o engelleri aşarak, koyduğunuz setleri yıkarak büyüyen bir sendikayız. Buradan Diyanet İşleri Başkanlığımıza bir çağrıda bulunmak istiyorum;

Diyanet İşleri Başkanlığımızın, gücünü işgal ettikleri makamlardan alan kurum amirlerimizi tespit ederek, işgal ettikleri makamlardan almalarını ve onlardan boşalacak makamlara, ilmiyle, karakteriyle, ahlakıyla güç verecek olan müftülerimizin atamalarının yapılmasını Tekbir-Sen olarak talep ediyoruz.

​Diyanet İşleri Başkanlığımızda onlarca sendika varken neden Tekbir-Sen’e üye olmalısın?

• Zübeyir DEMİRKAYA

​Diyanet İşleri Başkanlığımızda onlarca sendika varken neden Tekbir-Sen’e üye olmalısın?

Diyanet işleri Başkanlığımız bünyesinde onlarca sendika varken, Tekbir-Sen olarak farklı bir sendikacılık anlayışıyla hareket etmek için kurulmuş olan bir sendikayız. İster üyemiz olsun, ister olmasın hiçbir zaman Diyanet işleri Başkanlığımız çalışanları arasında ayırım yapmaksızın tüm çalışanların sorunlarının çözümü konusunda cesur adımlar attık ve atmaya devam edeceğiz.

Hiçbir zaman “yapcaz, etcez”, gibi klasikleşmiş cümleler kullanmayacağız ve yapamayacağımız hiçbir şeyi hiçbir zaman yapacağız, diye söz vermedik ve vermeyeceğiz.

Din görevlilerimizin en çok mağdur olduğu camii derneklerinin Diyanet İşleri Başkanlığımıza bağlanmasını veya denetim ve kontrolünün Diyanet işleri Başkanlığına verilmesiyle ilgili ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde müracaatta bulunduk ve bu konunun neticelenmesi için çalışmalarımıza devam ediyoruz.

Bulunduğu makamlardan güç alarak uhdesinde ki personellere karşı hasmane tutum ve davranışlar sergileyen müftülerimizin, şube müdürlerimizin kanunlardan ve yönetmeliklerden üstün olmadıklarını hatırlatmak için Diyanet işleri Başkanlığımıza şikâyette bulunarak hesap vermelerini sağladık ve sağlamaya devam edeceğiz.

Diyanet İşleri Başkanlığımız personellerinin de bir ailesinin olduğunu, bu nedenle gelişigüzel mesai saatleri dışında ve gecenin bir yarısında müftülükler tarafından mesajların gönderilmemesi için gereken yazışmaları yaparak, bu tür davranışlar sergileyen müftülerimiz ve şube müdürlerimizin Diyanet İşleri Başkanlığımız müfettişlerine hesap vermeleri için gereken müracaatları yaptık.

Kırsal yerlerde görev yapan hocalarımızın müftüler ya da şube müdürleri tarafından namaz vakitlerinde ve izine giderken ve izin dönüşlerinde görüntülü aranarak baskı kurulmasının önüne geçtik ve bu davranışları sergileyenlerin hesap vermeleri için gerekli yazışmaları yaptık ve yapmaya devam edeceğiz.

Din görevlilerimize toplum içerisinde gerekli değeri göstermeyen ve toplum içerisinde din görevlilerimize;” lan oğlum”, gibi sözlerle hitap eden müftülerimizin Diyanet İşleri Başkanlığımız tarafından uyarılması için gerekli yazışmaları yaptık.

Sendikamıza üye olanlara mobbing uygulayan, sendikamız üyelerine karşı sert tutumlar sergileyenler hakkında gerekli idari cezaları almaları için gerekli yazışmaları yaptık.

İl ve ilçe müftülüklerimizin her ay düzenli olarak yapmış oldukları aylık mutat toplantılara kırsal kesimlerden katılan din görevlilerimize yolluk-yevmiye ödenmesi için gerekli yazışmaları yaptık ve sürecin takipçisi olmaya devam ediyoruz.

Ku’ran Kursu öğreticilerimize öğretmen statüsü verilmesi için gerekli girişimlerde bulunduk.

Murakıplarımızın özlük haklarının iyileştirilmesiyle ilgili ve il müfettişi ünvanlarınınverilmesi ve il müfettişliği kurumunun kurularak, murakıplarımızın il müfettişi olarak il müfettişliği kurumunun emrine verilmesiyle ilgili çalışmaları yaptık ve sürecin takipçisiyiz.

Vaizlerimizin özlük haklarının iyileştirilmesi ve vaizlik müesseselerinin güçlendirilmesi, gençlik vaizi, kürsü vaizi ve fetva vaizliği gibi alanlara ayrılması ve vaizlerimizin sıkı bir eğitimden geçirilerek ve özlük haklarının iyileştirilerek daha etkin olmalarıyla ilgili çalışmalarımızı yaptık ve ilgili mercilerle iletişime geçtik.

Dini eğitim merkezleriyle Dini Yüksek ihtisas eğitim merkezlerinde görev yapan hocalarımız arasında ki özlük ve maaş farklılıklarının giderilmesiyle ilgili çalışmalarımızı yaptık ve sürecin takipçisiyiz.

İl ve ilçe müftülerimizin camii denetimlerinde vakfa ait araçları kullanmaması ve camii giderlerinin merkezi bütçeden karşılanması, bunun imkân dâhilinde olmaması halinde TDV il ve ilçe şubelerince karşılanmasıyla ilgili müracaatta bulunduk ve bu konuyla ilgili çalışmalarımız devam etmektedir.

Din görevlilerimize verilen 274 tl lik kıyafet yardımının iptal edilmesini ve bunun yerine sarık ve cübbelerin il ve ilçe müftülükleri tarafından TDV bütçesinden karşılanmak suretiyle, din görevlilerimize teslim edilmesiyle ilgili çalışmaları yaptık.

Tüm Diyanet İşleri Başkanlığımızın çalışanlarının menfaatlerini gözeterek anlaşmalar yaptık ve yapmaya devam edeceğiz.

Kıymetli hocalarım yukarıda sadece bir kısım çalışmalarımızdan da anlaşılacağı üzere, Tekbir-Sen Diyanet ve vakıf çalışanlarımızın cesur ve gür sesidir. Sorunların çözümü konusunda cesur adımlar atmaya devam etmektedir. Sizlerde sendikamıza üye olarak gücümüze güç katabilirsiniz.

İşte bu saydıklarımız ve daha fazlasını elde edebilmeniz için üye olacağınız tek sendika Tekbir-Sen’dir. Tekbir-Sen gücü özgürlüğünde ve gücünü kanunlardan ve siz değerli Diyanet ve Vakıf çalışanlarımızdan alan tek sendikadır. 

Tekbir-Sen gönülleri fethederek büyüyen sendikanın adıdır. İşte bu nedenle sizlerde sendikamıza üye olarak gücümüze güç katabilir ve sendikamızın il ve ilçe temsilcisi olarak bu kutlu yolda bizimle yürüyebilirsiniz.